Cybercrime Zapadni Balkan Newsletter No. 115
Akcija protiv investicionih prevara u Tirani – novac žrtava prolazio kroz više evropskih država
Nova istraga u Albaniji ponovo je skrenula pažnju na način na koji funkcionišu međunarodne investicione prevare organizovane preko call centara.
Prema informacijama objavljenim u septembru, albanski organi su, u saradnji sa nemačkim nadležnim organima, preduzeli mere protiv osam osoba povezanih sa call centrom u Tirani. Sumnja se da su preko lažnih investicionih platformi kontaktirani građani Nemačke i drugih evropskih država, kojima je predstavljana mogućnost ulaganja i ostvarivanja dobiti.
Posebno je značajan finansijski deo istrage. Prema do sada objavljenim informacijama, sredstva žrtava nisu ostajala na jednom računu niti u jednoj državi. Uplate su usmeravane na račune u Bugarskoj, Litvaniji, Poljskoj i Kipru, nakon čega je novac dalje prebacivan ili konvertovan u kriptovalute.
Jedna prevara – više država
Ovaj slučaj dobro pokazuje zašto međunarodne investicione prevare mogu biti veoma složene za istragu.
Osoba koja veruje da ulaže preko online platforme može se nalaziti u jednoj državi, „broker“ koji sa njom svakodnevno razgovara u drugoj, račun na koji je novac uplaćen u trećoj, dok sredstva ubrzo nakon toga mogu biti prebačena dalje.
Zbog toga naziv investicione platforme često predstavlja samo početnu tačku.
Za praćenje novca mogu biti jednako važni podaci o primaocu uplate, bankovnom računu, platnoj instituciji, kripto-novčaniku, telefonskim brojevima i osobama sa kojima je žrtva komunicirala.
Zašto su call centri važni u ovakvim istragama?
Kod ove vrste prevara komunikacija sa žrtvom često nije sporedni deo operacije. Upravo su osobe koje se predstavljaju kao brokeri ili investicioni savetnici te koje uspostavljaju poverenje, podstiču dodatne uplate i održavaju utisak da žrtva zaista trguje ili investira.
Zato identifikovanje call centra može omogućiti istražiteljima da povežu ono što je žrtvi izgledalo kao pojedinačna online prevara sa širom organizovanom strukturom.
Najnovija akcija u Tirani još jednom pokazuje i zašto prekogranična saradnja može biti presudna: digitalna prevara nema mnogo veze sa državnim granicama, ali istraga i pribavljanje finansijskih podataka moraju da ih prate.
Za žrtve je zato važno da sačuvaju kompletnu komunikaciju i finansijsku dokumentaciju. Ponekad upravo podatak koji deluje najmanje značajno može predstavljati vezu između pojedinačne uplate i šire mreže.
DefendMe Global